Avrupa’daki ‘İlk’lerin Unutulan İsmi Özcan Arkoç

tarafından
4
Avrupa’daki ‘İlk’lerin Unutulan İsmi Özcan Arkoç

UEFA organizasyonu finallerinde sahaya ilk 11’de çıkan ilk Türk… Bundesliga’da takım çalıştıran ilk Türk teknik direktör… UEFA Süper Kupa finalinde teknik direktörlük yapan ilk Türk… Milli Lig’in ilk şampiyon kalecisi… Avusturya Kupası sahibi…

Metin Oktay, 10 Haziran 1959 tarihinde Fenerbahçe’ye attığı ve ağları yırtan meşhur golü için Uğur Dündar’a verdiği röportajda o anları böyle anlatıyordu. “Turgay (Şeren) bir degaj yaptı. Sol taraftan gittim. Avni (Kalkavan) sağ oynuyordu. Naci (Erdem) bastırdı. Osman (Göktan) sağ bekti. İkisinin arasına girdim. Benim bazı açılarım vardı. O açıya girdim. Bu, deniz tarafındaki kalede oluyor. Dolmabahçe’de (Mithatpaşa). Vurayım mı? Vurmayım mı? Özcan (Arkoç) hafif çıkarken ben de nasıl vurduğumu bilmiyorum. Ve top ağları yırtıp geçmiş. Fakat bir şoke oldu. 1 dakika falan. Sonra Suat (Mamat) geldi. Sonradan karar verildi. Evvela aut verdiler. Sonradan gol diye kıyamet koptu”.

Özcan Arkoç

Unutulan İsim Özcan Arkoç

Üzerinden yıllar yılı geçti. Ve o gol, asla unutulmadı. Kimse ne dört gün sonra oynanan Fenerbahçe’nin 4 gol atarak Galatasaray’ı yenip şampiyon olduğu rövanş maçını hatırlıyor ne de o ağları yırtan golde rakip takım kalecisi Özcan Arkoç’un hikâyesini biliyor. Hem de öyle bir bilmiyorlardı ki! Avrupa’da finalde oynayan ilk Türk oyuncu olarak Yıldıray Baştürk’ü yazıp, Tayfun Korkut için de Bundesliga’nın ilk Türk teknik direktörü bile dediler. Ama bilmedikleri, unutulan bir isim vardı. Özcan Arkoç.

Fenerbahçe 1958 Yılı Kalede Özan Arkoç

Vefa Yılları

Tekirdağ’ın Hayrabolu ilçesinde 1939 yılında doğdu Arkoç. Ortaokul zamanında dersliğinden çıkıp otobüse bindikleri durağın yanında, Alpullu Şekerspor’un toprak bir futbol sahası vardır. Orada ağabeylerini seyreder, antrenmanları sonunda da arkadaşlarıyla sahaya girip okul kıyafetleriyle kaleye geçer. Sürekli tekrarlanan durum sonrası, Alpullu Şekerspor’un kalecisi Arkoç’a “Kaleci olmak ister misin?” diye sorar. Teklifi kabul eden Arkoç, 1953 yılında Şekerspor’un özel maçlarında kaleye geçer. Resmi maça, öğrenci olduğu için çıkamaz. Alpullu oyuncularından Refik, İstanbul’daki Vefaspor kulübüne transfer olur. Yeni takımındaki yöneticilere Arkoç’u anlatır. İyi kaleciliğinden ve yaşından bahseder.

A Milli Oluşu

Arkoç’un polis olan babasının da tayini aynı dönemde İstanbul’a çıkmıştır. Sanki kader, onu yavaş yavaş büyük bir kaleci yapmak için yeniden yazılıyordu. 1954 yılında 15 yaşında, Vefaspor’dadır artık. Vefaspor’da olmasına oradadır ama o yıllarda takımda biri milli olmak üzere 6 profesyonel kaleci daha vardır. Ama dönemin İtalyan takım hocasının gözüne girer ve 1955’te ilk kez sahaya çıkar. Aynı sene Genç Milli Takım’ın kalesini korur. Ve 1958 yılının Ekim ayında Can Bartu, Lefter Kücükandonyadis ve Metin Oktay gibi efsanelerle birlikte Belçika karşısında A Milli Forma ile sahadadır.  

1959 Yılı A Milli Takımı

Milli Lig’in İlk Şampiyon Kalecisi

Vefaspor’da artık herkesin bildiği bir kaleci olan Arkoç, 1958 yılında Fenerbahçe’ye transfer olur. 1. Lig’in ilk sezonudur. Ve gruplu bir lig vardır. Galatasaray ile Fenerbahçe, iki ayrı gruptan lider olarak çıkar. Finalde karşılaşırlar. İlk maçı Galatasaray, Metin Oktay’ın ‘fileleri yırtan’ o golüyle Fenerbahçe’yi 1-0 yener. O gol için İslam Çupi, “Gerçi o gol için Metin’den çok Özcan’ın hatası der”. Büyük Beşiktaş kalecisi Fatih Uraz ise “Türkiye’nin gelmiş geçmiş en iyi iki kalecisi vardır. Özcan Arkoç ve Göztepeli Ali Artuner’dir” söyleminde bulunur. Dört gün sonra rövanş maçı vardır. Rövanşta Arkoç’lu Fenerbahçe, Turgay Şeren’in oynamadığı Galatasaray’ı 4-0’la geçer. Ve böylece Milli Ligin İlk Şampiyonu Fenerbahçe olur. Arkoç da ilk şampiyonluğunu yaşar.

4-0’lık Fenerbahçe-Galatasaray Maçı Öncesi Arkoç Tünelden Çıkarken

Avrupa Hayali Ve Pes Etmemesi

Fenerbahçe idari yönetimiyle anlaşmazlıklar baş gösterir. 1962 yılında sarı lacivertlilerden aldığı ücretin 5’te 1’ine Beşiktaş’a transfer olur. Siyah beyazlılarla ilk sezonunda bir puan farklı ikinci oldular. Ancak Arkoç’un kalesini koruduğu Beşiktaş, ligin en az gol yiyen ekibi oldu. Ama onun aklı Genç Milli Takım’ındayken hayalini kurduğu yurtdışıdır. Kendi imkânlarıyla Bayern München ile antrenmana çıkar. Olmaz. Ama yılmazda. Bir sene sonra da Eintracht Frankfurt ile sahadadır. Yine beğendiremez kendini. Beşiktaş’ta oynamaya devam ederken Fenerbahçe’den tanıdığı teknik direktör Ignác Molnár’ın yardımıyla Avusturya’ya gider. Orada Rapid Wien ile hazırlık maçına çıkar. Ancak Arkoç’u beğenen Viyana şehrinin diğer takımı Austria Wien olur. 1964 yılında Beşiktaş’a döneme göre iyi bir bonservis bedeli ödeyerek Özcan Arkoç’u kadrosuna katar.

Avusturya Kupası Bir Türk’ün Elinde

Viyana’da Arkoç, Avusturyalı milli kaleci Gernot Frayd’u daha ilk sezonunda kulübeye oturtmuştu bile. İlk sezon takım için işler pek istenildiği gibi gitmez. İkinci sezonu ise zar zor 3’üncü bitirmişlerdi. 1966-1967 sezonunda ise çok az puan farkıyla şampiyonluğu kaçırıp ligde 3’üncü olmuşlardır. Ancak o sene ligin en az gol yiyen kalecisi Arkoç olur. O yıl ligi elinden kaçıran Arkoç, Avusturya Kupası’nı sımsıkı tutar! Ve takımını şampiyon yapar. Fenerbahçe ile iki Türkiye Şampiyonluğu’nun yanına Avusturya Kupası’nı da ekler.

Arkoç’un, Hamburg’la Çıktığı İlk Antrenmanlardan Birisi

Hamburg Macerası

Kalecisi uzun süreli sakatlanan Hamburg, arayış içindedir. Hamburg muhabiri Viyana’daki başka bir gazeteci arkadaşıyla görüştüğü sırada, şehrinin takımının kaleci aradığını belirtir. Viyana’da bulunan meslektaşı da hiç düşünmeden Özcan Arkoç’u tavsiye eder. Görüşmeler gerçekleşir ve 1967 yılında A Milli Kaleci Hamburg’un yolunu tutar. Dönemin Hamburg Teknik Direktörü Kurt Koch da 1967-1968 sezonunun ilk haftasında oynayacakları Werder Bremen karşısında sahaya Arkoç ile çıkar. 20’nci dakikada sakatlanan Arkoç’un Bundesliga kariyeri şanssız bir şekilde başlar. İki hafta kalesinden uzak kalan Arkoç, dördüncü haftadan itibaren kalesine geri dönüp sezon sonuna kadar yerinde kalır.

Arkoç, Hamburg’ta

Finallerde Sahaya İlk 11’de Çıkan İlk Türk

Ligde inişli çıkışlı bir grafik çizen Hamburg, dönemin Kupa Galipleri Kupası’nda fırtına gibi esmektedir. Mavi beyazlılar, çeyrek finalde Olimpik Lyon’u, yarı finalde ise John Benjamin Toshack’lı Cardiff City’yi eleyip finalde İtalyan devi Milan’ın rakibi oluyorlardı. 23 Mayıs 1968 tarihinde Özcan Arkoç, UEFA organizasyonu finallerinde sahaya ilk 11’de çıkan ilk Türk olarak tarihe geçiyordu. Rotterdam’ın Feijenoord Stadyumu’nda oynana karşılaşmada Hamburg, Giovanni Trapattoni, Nevio Scala, Kurt Hamrin ve Rivera gibi güçlü oyuncuları bulunan Milan karşısında varlık gösteremeyerek karşılaşmadan 2-0 mağlup ayrılıyordu.  

Milan’ın 2’nci Golü Sonrası Arkoç, Topu Ağlardan Çıkarıyor

Aşil Tendonu Sakatlığı

İkinci senesinde teknik direktörlüğe Georg Knöpfle getirilmişti. Arkoç, birinci kalecilikten uzak kalsa da devamındaki sezonda Klaus-Dieter Ochs ile birlikte yeniden üç direk arasındaki yerini almayı başardı. 1967 senesinde geldiği Hamburg’ta, 1973-74 sezonunda takımın en yaşlı futbolcusu artık Arkoç’tur. İkinci kaleciliğe düşüp o sene sadece 2 maçta forma giyer. Sezon sonunda da aşil tendonu sakatlığıyla futbolu bıraktığını açıklar. 159 maç Hamburg kalesini korusa da kalecilik kariyerinde mavi-beyazlılarla en büyük başarısı, Almanya Kupası ikinciliği, lig beşinciliği ve Kupa Galipleri Kupası finali olur.

Özcan Arkoç

Bundesliga’da Takım Çalıştıran İlk Türk Teknik Direktör

Arkoç, aktif futbol hayatına noktayı koysa da Hamburg’tan kopamaz. Takımın yardımcı antrenörü olarak kalır. Tarihler de 1977’yi gösterir. Yer yine Hollanda’dır. Amsterdam’da mavi-beyazlılar, yine bir Kupa Galipleri Kupası Finali’ndedir. Ve Anderlecht’i 2-0 yener. Kaleciyken finalde kaybeden Arkoç, yardımcı antrenörken şampiyonluk kupasını kaldırma başarısını gösterir. 1977-78 sezonunda Rudi Gutendorf’un görevine son verilir. Ve yerine Özcan Arkoç getirilir. Arkoç, Bundesliga’da takım çalıştıran ilk Türk teknik direktör olur.

Arkoç, Hamburg’ta Teknik Direktörken

UEFA Finalinde Teknik Direktörlük Yapan İlk Türk

İki maç üzerinden oynanan UEFA Süper Kupa Finali’nde takımı Liverpool’a 1-1 ve 0-6’lık skorlarla mağlup olur. Arkoç, UEFA finalinde teknik direktörlük yapan ilk Türk teknik direktör olur. Ligde orta sıralarda kalınmış ve Almanya Kupası’nda da çeyrek finalde Schalke 04’e elenilmiştir. İşler hiç iyi gitmiyordur. Sezon sonunda da görevden alınır.  Bir sonraki sezonun ikinci yarısında 2’nci Lig lideri Wormatia Worms ile anlaşır. Takımı Nisan ayında 3’ncü sıraya düşünce ayrılmak zorunda kalır. 1979 yılında yine bir 2’nci Lig takımı Holstein Kiel ile başarılı olamayarak 13’ncü haftada istifa eder. 1983 senesinde Türkiye’ye döner Arkoç ve Kocaelispor’u çalıştırır. Şampiyonluğa oynarken ligin bitimine 4 hafta kala yönetim değişir ve teknik direktörle yollar ayrılır. 1989 senesinde tekrar Kocaelispor’la anlaşsa da 5 ay sonra takımdan gönderilir.

Gurbetçi Futbolcu Merkezi Projesi

Tekrar Almanya’ya döndüğünde Arkoç, Türkiye Futbol Federasyonu’na önerilerde bulunur. Frankfurt’a bir merkez kurulmasını ve oradan bütün Avrupa’daki gurbetçi futbolcuların kayıt altına alınmasını teklif eder. Gurbetçi Futbolcu Merkezi, Frankfurt’a değil, Dortmund’a kurulur. Arkoç ise ofiste görevlendirilmez. Ancak onun projesi sayesinde başta Yıldıray Baştürk, Hamit Altıntop ve Nuri Şahin gibi birçok gurbetçi o dönem Türk Milli Takımı’na katılır.   

Çağdaş YILDIRIM (2019 Temmuz)